Mặc dù kim ngạch xuất khẩu tháng 1 có giảm hơn so với cùng kỳ, tuy nhiên đây là tháng có Tết Nguyên đán nên mức đạt được vẫn còn khả quan, nhất là giá của đa số các mặt hàng nông sản vẫn ổn định.
Theo báo cáo của Bộ Công Thương, kim ngạch xuất khẩu tháng 1 ước đạt 6,5 tỷ USD, giảm 11% so với cùng kỳ, trong đó: khu vực 100% vốn trong nước ước đạt 2,27 tỷ USD, giảm 33,0%; khu vực có vốn đầu tư nước ngoài đạt 4,23 tỷ USD, tăng 7,9%. Tuy nhiên, nếu so sánh với tháng 2/2011 (tháng cùng có Tết Nguyên đán) thì kim ngạch xuất khẩu tháng 1 năm nay vẫn tăng với tốc độ tăng là 31,8%. Các DN khu vực 100% vốn trong nước có mức tăng là 8,3%; khu vực có vốn đầu tư nước ngoài tăng 49,2%. Xuất khẩu của nhóm DN FDI tập trung chủ yếu vào nhóm hàng điện thoại các loại và linh kiện nên xuất khẩu của khối DN này vẫn tăng trưởng so với cùng kỳ (tăng 7,9%), so với tháng 2/2011 tăng 49,2%. Sở dĩ kim ngạch xuất khẩu tháng 1 giảm chủ yếu là do lượng xuất khẩu của đa số các mặt hàng giảm mạnh nhưng giá xuất khẩu của các mặt hàng nông sản ổn định.
Nhóm hàng nông, lâm, thủy sản kim ngạch tháng 1 ước đạt 1,24 tỷ USD, giảm 29,4%. Kim ngạch của hầu hết các mặt hàng giảm mạnh do giảm lượng xuất khẩu như: cà phê giảm gần 40,0%, gạo giảm 53,4%, sắn và các sản phẩm từ sắn giảm 42,2%. Duy nhất có mặt hàng hạt tiêu tăng trưởng dương. So với cùng kỳ, giá xuất khẩu của hầu hết các mặt hàng trong nhóm hàng nông, lâm, thủy sản tương đương, chỉ có mặt hàng cao su có giá xuất khẩu giảm mạnh do bạn hàng lớn nhất của Việt Nam là Trung Quốc tạm ngừng nhập khẩu cao su; Trong khi đó, giá xuất khẩu hạt tiêu tăng mạnh làm kim ngạch mặt hàng này tăng 50,6%.
Mặc dù kim ngạch xuất khẩu dầu thô tăng 14,2% nhưng than đá giảm 40,8%, nên kim ngạch nhóm hàng nhiên liệu và khoáng sản tháng 1 ước đạt 669 triệu USD, giảm 7,0%. Kim ngạch nhóm hàng công nghiệp chế biến tuy giảm 2,0% nhưng điện thoại các loại và linh kiện tăng gấp 2 lần, sản phẩm từ sắt thép tăng 24,3%, phương tiện vận tải và phụ tùng tăng 21,4%, máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện tăng 14,0%, hóa chất tăng 10,6%, chất dẻo nguyên liệu tăng 9,2%... Các mặt hàng giảm mạnh là dệt và may mặc giảm 22,6%, gỗ và sản phẩm gỗ giảm 12,7%, sắt thép các loại giảm 56,2%.
So với cùng kỳ,xuất khẩu sang các thị trường chính đều giảm xấp xỉ trên 10%. Tuy nhiên, nếu so sánh với tháng 2/2011 thì xuất khẩu vào các thị trường chính như: ASEAN tăng 19,2%; xuất khẩu vào Nhật Bản tăng 51,6%; Trung Quốc tăng 29,4%; Mỹ tăng 71,2%; EU tăng 74,7%. Có thể nói trong bối cảnh kinh tế thế giới có nhiều biến động chưa mấy khả quan, việc duy trì được kết quả xuất khẩu của tháng 1 (tháng có Tết Nguyên đán) là đáng ghi nhận.
Bên cạnh đó, công tác nhập khẩu cũng ghi nhận những nỗ lực của các ngành quản lý. Kim ngạch nhập khẩu tháng 1 ước đạt 6,6 tỷ USD, giảm 18,7% so với cùng kỳ, trong đó: khu vực 100% vốn trong nước đạt 3,1 tỷ USD, giảm 35,3%, khu vực có vốn đầu tư nước ngoài đạt 3,5 tỷ USD, tăng 5,2%. Nhập khẩu của khối DN có vốn đầu tư nước ngoài vẫn tăng trong khi nhập khẩu của khối DN trong nước giảm mạnh. Nhóm hàng cần nhập khẩu ước đạt 5,53 tỷ USD, giảm 18,0%; nhóm hàng cần kiểm soát nhập khẩu ước đạt 223 triệu USD, giảm 57,9%; nhóm hàng cần hạn chế nhập khẩu ước đạt 588 triệu USD, giảm 3,3%.
Nếu so sánh với tháng 2/2011, nhập khẩu từ một số thị trường chính đều tăng nhưng tốc độ tăng nhập khẩu thấp hơn so với tốc độ tăng xuất khẩu. Cụ thể: nhập khẩu từ thị trường châu Á tăng 8,7%, trong đó: ASEAN tăng 1,2%, Trung Quốc tăng 21,9%, Hàn Quốc tăng 7,7%, Nhật Bản giảm 3,6%; nhập khẩu từ thị trường châu Âu tăng 44,8%, trong đó EU tăng 23,2%.
Như vậy, nhập siêu tháng 1 ước khoảng 100 triệu USD, bằng 1,54% kim ngạch xuất khẩu, là mức thấp nhất trong vòng 1 năm qua (trừ tháng 7/2011 có xuất siêu).
Tại phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 1, các thành viên Chính phủ nhận định, năm 2012 kinh tế thế giới còn khó khăn hơn. Chính phủ chỉ đạo, tiếp tục tháo gỡ khó khăn cho sản xuất kinh doanh, hỗ trợ thiết thực cho các DN sản xuất hàng xuất khẩu, trong đó tập trung vào các hàng hoá tiêu dùng thiết yếu mà dù bị khủng hoảng nhưng các thị trường quốc tế vẫn có nhu cầu. Bộ Công Thương cũng đang chỉ đạo các đơn vị theo dõi sát biến động thị trường thế giới để có biện pháp hỗ trợ kịp thời cho DN xuất khẩu; thực hiện các chính sách hạn chế nhập khẩu mặt hàng không thiết yếu, hàng tiêu dùng xa xỉ, góp phần kiềm chế nhập siêu./.Hồng Dương

Báo Đối ngoại (VEN)